Cultuureducatie en culturele opleidingen 

Op deze pagina kijken we naar het bereik van het cultuureducatieprogramma CmK en naar de ontwikkeling van studenten aan culturele en creatieve mbo-, hbo- en wo-opleidingen.  

Talentontwikkeling is afhankelijk van momenten van ontdekking en kansen om door te groeien. Een goede keten van cultuureducatie en culturele en creatieve opleidingen is van belang voor het laten floreren van de makers van de toekomst. De opleidingen dragen bij aan het stimuleren van creatieve talenten en de toekomstbestendigheid van het Brabantse culturele veld.

198.650 leerlingen

bereikt in CmK3

CmK

4.780 mbo-studenten

aan culturele opleidingen in 2025

Culturele opleidingen

5.790 hbo-studenten

aan culturele opleidingen in 2025

Culturele opleidingen

Samenvatting

Het aantal leerlingen in Noord-Brabant dat via school in aanraking komt met cultuureducatieprogramma’s is de afgelopen jaren gegroeid. Dat komt onder meer doordat steeds meer scholen deelnemen aan Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK). Bij de start van de nieuwe CmK-periode in 2025 zijn alle Brabantse gemeenten aangesloten. Het aantal deelnemende scholen neemt toe, maar de dekking is nog niet volledig.

Het aantal studenten aan culturele en creatieve vervolgopleidingen laat daarentegen een licht dalende trend zien, met name op hbo-niveau. Brabant kent relatief veel mbo-studenten met een culturele of creatieve kwalificatie. Met name de studierichtingen rondom creatief vakmanschap en kunsten en entertainment nemen toe in populariteit. Binnen het hbo en wo is een toename zichtbaar in technische ontwerpstudies, terwijl aantallen studenten afnemen bij opleidingen voor kunst- en cultuuronderwijs, vormgeving en beeldende kunst en cultuurwetenschappen.  

Cultuureducatie met Kwaliteit

Vanuit de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK) van het Fonds voor Cultuurparticipatie (FCP) werken culturele instellingen, scholen, gemeenten en andere partners samen om goede cultuureducatie voor alle kinderen een vanzelfsprekend onderdeel van hun schooldag te maken. Scholen die deelnemen investeren in activiteiten die bijdragen aan de verankering van cultuureducatie. Ze krijgen hierbij steun van een intermediair, die de verbinding maakt tussen cultuurprofessionals en de school.

Elke CmK-periode duurt vier jaar. Om de voortgang in beeld te brengen wordt de monitor CmK uitgevoerd. We presenteren hier de belangrijkste bereikcijfers. Een uitgebreide evaluatie staat in de Monitor Cultuureducatie in Brabant 2021-2024.

Groei van het bereik

Het bereik van CmK is sinds 2021 toegenomen. In 2021 namen 49 van de 61 Brabantse gemeenten deel (80%), bij de start van de nieuwe periode in 2025 zijn alle 56 Brabantse gemeenten ingestapt (100%).

Dit groeiend bereik zien we terug in het aantal bereikte leerlingen, leerkrachten en scholen. In de derde CmK-periode, tussen 2021 en 2024, werden 198.650 leerlingen bereikt op 775 scholen. Het aantal scholen dat werd bereikt steeg tussen 2021 en 2024 met 24 procent. Het aantal docenten nam in diezelfde periode toe met 15 procent en het aantal leerlingen met 22 procent. Voor één derde van de scholen was deelname aan CmK nieuw, zij waren voor 2021 niet betrokken in het programma.

2021 2024
Aantal leerlingen 163149 198650
Aantal leerkrachten 12966 14886
Aantal gemeenten 49 52
Aantal scholen 627 775
Aantal aanbieders 404 790

Culturele opleidingen

Minder studenten culturele opleidingen, meer belangstelling voor ambacht en ruimtelijk ontwerp

Cijfers van DUO laten zien dat het aantal studenten aan culturele en creatieve opleidingen in Noord-Brabant in de afgelopen jaren licht is gedaald: van 13.420 studenten in 2021 naar 13.200 studenten in 2025 (een daling van 2 procent). Omgerekend naar cijfers per inwoner staat de provincie Noord-Brabant stabiel op een vijfde plaats ten opzichte van andere provincies.

Data downloaden uit deze grafiek?

Uiteenlopende lijnen in het mbo

Mbo-instellingen in Noord-Brabant telden in 2025 gezamenlijk 4.780 studenten met een kunstzinnig of creatief kwalificatiedossier. Dat is een daling van 1,9 procent ten opzichte van 2021. Doordat deze daling in andere provincies sterker was steeg de provincie alsnog van een vijfde naar een vierde plek.

De opleidingsrichtingen binnen het mbo laten uiteenlopende lijnen zien. Het aantal studenten binnen ‘Kunsten en entertainment’ en ‘Creatief vakmanschap’ steeg tussen 2021 en 2025 (respectievelijk 24 en 28 procent), terwijl het deel studenten ‘Communicatie, media en design’ in diezelfde periode licht daalde (-7 procent). Hoewel deze laatste studierichting verreweg het grootst blijft, laat deze trend een toename zien in de interesse in ambacht en makerschap, tegenover een iets afnemende interesse in mediagerelateerde beroepen.

Data downloaden uit deze grafiek?

Daling hbo-studenten in Noord-Brabant

Waar het aantal cultuurstudenten op hbo-niveau landelijk gelijk bleef tussen 2021 en 2025, daalde dit aantal in Noord-Brabant met 3,5 procent tot 5.790 studenten. De provincie behoudt daarmee de vijfde positie ten opzichte van andere provincies. Dalende trends zijn met name zichtbaar bij opleidingen rondom (autonome) beeldende kunst, vormgeving en culturele docentenopleidingen (-15 procent). Opleidingen gericht op ruimtelijk ontwerp (Bouwkunde, Built Environment en Architectuur) en game technology winnen daarentegen juist aan populariteit (+7 à 8 procent).

Stijging in aantal universitaire studenten door toename bij bouwkunde en architectuur

Op universitair niveau zijn er in Noord-Brabant drie opleidingsrichtingen: bouwkunde (architectuur), industrieel ontwerpen en algemene cultuurwetenschappen. In tegenstelling tot mbo en hbo steeg het aantal studenten aan universitaire cultuur-, ontwerp- en architectuuropleidingen tussen 2021 en 2025 licht (+3 procent), tot 2.633 studenten. Ook in andere provincies stijgt het aantal WO-studenten, waardoor Noord-Brabant stabiel blijft op de vijfde positie. Deze stijging wordt in de Brabantse context uitsluitend veroorzaakt door een flinke toename van studenten bouwkunde (+12 procent) en de aansluitende master Architectuur, Building and Planning (+29 procent). Bij andere culturele studierichtingen, zoals industrieel ontwerpen (-11 procent) en algemene cultuurwetenschappen (-27 procent) liepen de studentenaantallen tussen 2021 en 2025 juist terug.

Bronnen

Meer weten?

Op deze pagina ontbreken cijfers over het bereik van de buitenschoolse cultuureducatie. Het aanbod van buitenschoolse cultuureducatie is dermate versnipperd dat het niet mogelijk is om hierover te publiceren. In de Brabantse Cultuurpeiling 2025 zijn wel vragen gesteld over het volgen van lessen voor cultuurbeoefening. Kijk voor de resultaten op de pagina Cultuurbeoefening.

Een deel van de buitenschoolse cultuureducatie vindt plaats in de Centra voor de kunsten die zijn aangesloten bij de branchevereniging Cultuurconnectie. Hierover meer op de pagina Ondersteuning cultuurbeoefening en amateurkunst.

Bekijk het dashboard voor een deel van de indicatoren over culturele opleidingen.

Lees meer over de landelijke ontwikkelingen in ‘Beroepspraktijk: De weg naar werk’ in de Cultuurmonitor.

Wat zijn de verhalen achter de cijfers? Op Kunstloc Brabant vind je interviews met de mensen uit de culturele sector.

De onderzoeksverantwoording gaat uitgebreid in op de gebruikte data en onderzoeksmethoden.

Ben je benieuwd naar de resultaten uit 2024?