Inleiding
Op deze pagina brengen we de culturele infrastructuur en het culturele aanbod in Noord‑Brabant in beeld, zowel op het huidige moment als in ontwikkeling door de tijd heen. Daarbij kijken we naar zowel de kunsten als het erfgoed, die samen onder de noemer ‘cultuur’ vallen.
Aan de hand van landelijk verzamelde gegevens, onder andere van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en culturele brancheverenigingen, krijgen we zicht op de tastbare kant van het cultureel kapitaal. Het gaat hierbij om organisaties en instellingen, de bereikbaarheid van culturele voorzieningen op gemeentelijk niveau en het aanbod, zoals voorstellingen en tentoonstellingen, op provinciaal niveau.
Door deze cijfers te relateren aan het aantal inwoners, kunnen we provincies onderling vergelijken. Zo wordt duidelijk of het culturele aanbod in verhouding tot de bevolkingsomvang groot of juist beperkt is. Met deze analyse bieden we inzicht in de culturele kracht van Noord-Brabant en tonen we aan waar kansen liggen voor verdere ondersteuning of ontwikkeling.
De cijfers worden per domein besproken.
Podiumkunsten
Noord-Brabant beschikt in absolute zin over een uitgebreid netwerk van podiumkunstorganisaties en theaterzalen. In 2024 telde de provincie 41 organisaties met zalen voor professionele podiumkunsten. Daarmee ligt het aantal lager dan in eerdere jaren: in 2019 waren dat er nog 47, waarna een geleidelijke afname volgde tot een dieptepunt in 2023 (39 organisaties), gevolgd door een licht herstel in 2024. Zo opende op 1 maart 2024 het vernieuwde Theater aan de Parade in ’s-Hertogenbosch. Ook landelijk is er een flinke daling van 2019 op 2020, waarna de cijfers schommelen. Met 41 podiumkunstorganisaties behoort Noord-Brabant ook in 2024, na Noord- en Zuid-Holland, tot de provincies met de meeste organisaties. Omgerekend per inwoner staat de provincie echter op de achtste plaats.
Aantal organisaties met zalen voor professionele podiumkunst
Aantal voorstellingen professionele podiumkunsten
Aantal bezoeken aan voorstellingen professionele podiumkunsten
Aantal voorstellingen
In 2024 werden in Noord-Brabant 7.074 professionele podiumkunstvoorstellingen gespeeld, dat komt neer op 267 voorstellingen per 100.000 inwoners. Hiermee staat de provincie op plek vijf. Ondanks de relatief lage positie in aantal organisaties per inwoner wordt in de provincie veel geprogrammeerd. Dit wijst op een hoge programmeringsintensiteit per organisatie. Na een sterke terugval in aantal voorstellingen tijdens de coronajaren 2020 en 2021 is sprake van duidelijk herstel: het aantal voorstellingen ligt inmiddels zelfs boven het niveau van 2019. Dit herstel is zichtbaar in zowel muziek- als overige podiumkunstvoorstellingen, en komt overeen met het landelijke beeld. Zie voor de verdere uitsplitsingen in genre het dashboard.
Ook het publieksbereik neemt toe. In 2024 trokken muziekvoorstellingen in Noord-Brabant 1,55 miljoen bezoeken, een forse stijging ten opzichte van 2022 en 2023, en een nieuw hoogtepunt sinds het begin van de meting in 2005. Die muziekvoorstellingen zijn kenmerkend voor de provincie. Het podiumkunstaanbod in Noord-Brabant wordt in 2024 in belangrijke mate gedragen door muziekvoorstellingen (waaronder de popmuziek) en deze voorstellingen trekken veruit het meeste publiek.
Bereikbaarheid podiumkunsten
De bereikbaarheid van podiumkunsten in Noord‑Brabant is relatief goed. De gemiddelde afstand tot een podium voor professionele podiumkunsten bedraagt ongeveer 5,0 km, wat rond het landelijke gemiddelde ligt. Voor poppodia is de gemiddelde afstand groter, met ongeveer 10 km, wat eveneens overeenkomt met het gemiddelde van de andere provincies. Binnen de provincie bestaan duidelijke verschillen: inwoners van grotere steden wonen dichter bij podia, terwijl de afstand in meer landelijke delen van Brabant groter is.
Nabijheid locatie podiumkunsten (km)
Letteren
Noord-Brabant neemt een bescheiden plaats in wanneer we kijken naar bibliotheken en boekhandels. In de provincie nam het aantal bibliotheekvestigingen (inclusief servicepunten) af van 129 in 2018 naar 116 in 2023. In 2024 kwam daar één vestiging bij, op 117. Omgerekend per 100.000 inwoners staat dit gelijk aan 4,4 vestigingen per 100.000 inwoners (2024). Hiermee komt de provincie op een
Aantal vestigingen openbare bibliotheken
Aantal door openbare bibliotheken georganiseerde activiteiten
Aantal fysieke materialen in collecties openbare bibliotheken
De collecties die Brabantse bibliotheken beheren bevatten opgeteld ruim 3,6 miljoen fysieke materialen. Rekenen we dit om naar aantallen per inwoner dan komt dit neer op 1,3 objecten. In vergelijking met andere provincies levert dit een zevende plek op. De gemiddelde afstand die inwoners van Noord-Brabant af moeten leggen naar de dichtstbijzijnde bibliotheek is 2,3 km, dit is iets boven het landelijke gemiddelde van 2,0 km.
Nabijheid bibliotheek (km)
De verschuiving van de klassieke uitleenbibliotheek naar de brede maatschappelijke bibliotheek blijft in Noord-Brabant doorzetten. Dat zien we onder andere terug aan een toename van het aantal activiteiten dat wordt georganiseerd door openbare bibliotheken, zo ook in Noord-Brabant (met een totaal van 45.840 in 2024). Omgerekend per inwoner staat Noord-Brabant hiermee op de negende plek.
Noord-Brabant neemt een lage positie in wat betreft het aantal boekwinkels in vergelijking met andere provincies, namelijk een tiende plek. Het totale aantal boekwinkels is wel gestegen over de jaren – waar er in 2022 nog 55 boekwinkels waren in provincie, is dit in 2025 gestegen naar 85 boekwinkels. Dit is het hoogste aantal gemeten sinds 2014.
Aantal vestigingen boekwinkels
Film
Noord-Brabant heeft een breed netwerk van bioscopen en filmtheaters. In de stedelijke centra zijn commerciële ketens aanwezig, zoals Pathé, Kinepolis en Vue. Daarnaast heeft de provincie filmhuizen en kleinschalige cinema’s, zoals Cinecitta in Tilburg of Natlab in Eindhoven. Samen zorgen deze plekken voor een breed filmaanbod: van populaire publieksfilms tot arthouse, documentaires, klassiekers en thematische programma’s.
Aantal bioscopen en filmhuizen
Aantal stoelen in bioscopen en filmhuizen
Aantal doeken in bioscopen en filmhuizen
De provincie heeft relatief weinig bioscopen en filmhuizen, met relatief lage capaciteit maar veel schermen. In 2024 telde Noord-Brabant 43 bioscopen en filmhuizen samen. Dit aantal is gelijk aan 2023 en het hoogste aantal tot nu toe gemeten in de provincie. Omgerekend naar inwoners staat de provincie hiermee op de zevende plek. Deze locaties beschikten samen over 162 filmdoeken en 23.178 stoelen. Dit kan betekenen dat Noord-Brabant wel een breed en stabiel aanbod aan filmlocaties heeft, maar dat deze locaties gemiddeld kleiner zijn.
Afstand tot bioscoop/filmhuis
De bereikbaarheid van bioscopen en filmhuizen in Noord-Brabant is relatief goed, en vergelijkbaar met het landelijke gemiddelde. Gemiddeld woont een inwoner op ongeveer 6,5 kilometer afstand van een bioscoop of filmhuis. Deze afstand is de afgelopen jaren vrij stabiel gebleven.
Nabijheid bioscoop (km)
Musea
Noord-Brabant staat met het aantal musea omgerekend per inwoner al jaren onderaan in vergelijking met andere provincies. Het absolute aantal steeg wel licht tussen 2019 en 2022 van 61 naar 66 musea, met één museum minder in 2024.
Naast musea telt Noord-Brabant in 2025 ongeveer 80 kunstgaleries en expositieruimten. Hiermee staat de provincie omgerekend per inwoner op de tiende plaats van Nederland.
Aantal musea
Aantal vestigingen kunstgalerieën en -expositieruimten
Hoewel het aantal musea in absolute zin toenam, daalde het aantal tijdelijke exposities sterk. Na de coronapandemie is sprake van enig herstel. In 2024 lag het aantal met 184 exposities nog altijd onder het niveau van 2019, toen 226 exposities werden geteld. Omgerekend per inwoner staat Noord-Brabant hiermee op de laatste plaats.
Aantal tijdelijke tentoonstellingen
Tegelijkertijd zijn er investeringen in de toekomst van het museale landschap in Noord-Brabant. In 2025 is aangekondigd dat Eindhoven na 2030 een vestiging van het Rijksmuseum krijgt.
In het Museumkwartier in Tilburg wordt door gemeente en culturele instellingen ingezet op het verstevigen van het culturele dna. Daarnaast wordt fors geïnvesteerd in de openbare ruimte, meer atelierruimte voor creatieve makers en de uitbreiding van het TextielMuseum.
Bereikbaarheid musea
Gemiddeld wonen Brabanders in 2024 op 4,2 kilometer afstand van een museum. Dat is ongeveer gelijk aan het landelijke gemiddelde van 4,1 kilometer, maar in vergelijking met andere provincies resulteert dit in een zevende plaats.
Nabijheid museum (km)
Erfgoed
Noord-Brabant beschikt over een rijk en divers erfgoed, dat zichtbaar is in onder meer de vestingwerken van de Zuiderwaterlinie, kastelen en landgoederen, religieus erfgoed en industriële iconen zoals het Philips-erfgoed in Eindhoven. Dit erfgoed vormt een belangrijk onderdeel van het culturele landschap van de provincie en draagt bij aan de lokale identiteit en provinciale profilering.
In 2025 telt Noord-Brabant 5.807 gebouwde rijksmonumenten, omgerekend 218 per 100.000 inwoners. In vergelijking met andere provincies staat Noord-Brabant hiermee onderaan. Ook wanneer we kijken naar andere vormen van beschermd erfgoed zien we een vergelijkbaar beeld.
Hoewel Noord-Brabant relatief weinig rijksmonumenten telt, zijn deze aantallen over de jaren heen zeer stabiel. In tegenstelling tot bijvoorbeeld het aantal tentoonstellingen of voorstellingen veranderen
Aantal gebouwde rijksmonumenten
Aantal beschermde stads- en dorpsgezichten
Tussen 2019 en 2025 is het aantal geregistreerde gebouwde rijksmonumenten in Noord-Brabant met enkele tientallen afgenomen. Deze afname hangt vooral samen met verbeteringen in de registratie van rijksmonumenten en met
Tegelijkertijd laat het erfgoedbeeld landelijk zien dat behoud en ontwikkeling onder druk staan. Daar staat tegenover dat het erfgoedbestand zich blijft ontwikkelen. Zo worden ook in Noord-Brabant nieuwe, jongere gebouwen aangewezen als rijksmonument, zoals de watertoren uit 1970 in Eindhoven.
Bronnen
CBS (2025b), Musea, naar provincie, registratie, aard collectie en grootte 2015-2024.
CBS Open Data, Statline.
NVBF (2025), Jaarverslag 2024.
Hoog, T. de en B. Swartjes (2026), Cultuurparticipatie in Cijfers.
RCE (2025), De Erfgoedmonitor.
KB, Bibliotheeklocaties en -faciliteiten.
KB, Dashboard Bibliotheekstatistiek.
VNPF, Jaarverslagen.
Meer weten?
Bekijk het dashboard voor een deel van de indicatoren uit het Cultureel Kapitaal
Op de pagina Cultuurlocaties geven we inzicht in de volle breedte van de sector en worden ook plekken voor cultuur meegenomen die niet voorkomen in de landelijke cijfers.
Wat zijn de verhalen achter de cijfers? Op Kunstloc Brabant vind je interviews met de mensen uit de culturele sector.
De onderzoeksverantwoording gaat uitgebreid in op de gebruikte data en onderzoeksmethoden.
Ben je benieuwd naar de resultaten uit 2024?
